Virus پروگرامیکی کومپیوتریه که وه کو فایروسه کانی بيولوژيکي که توانای به لاو بوونه وه یان هه یه.وا یروسه کان دتوانن له گه ل هه موو فایله ک تیکه ل ببن و خویان به لاو بکه نه وه.هندی له فایروسه کان بیجگه له به لاو بوونه وه هندی توانای تریشیان هه یه: ئه م فایروسانه دتوانن فایله کانتان له ناو ببه ن یان درایوه کانتان فورمات بکه ن یان هارد و سیدی روم و ماربوردو ... بسووتینن(له ناو ببه ن) ساده ترین فایروس دتوانی به ریژه یه کی زور فایل له ناو کومپیوتره که تان دروست بکات و به لاوی بکاته وه تاکو کومپیوتر hang ( جام ) بکات.سالانی پیشوو فایروس ته نیا له ریگای فلوپیه کانه وه به لاو دبویه وه به لام ئیستا به هوی به لاو بوونه وه ی توری ئه نترنیت ئه م توره خیراترین هوه بو گواستنه وه ی فایروسه کان.
به شیوه یه کی گشتی فایروسه کان به 4 گروپی سه ره کی دابه ش دکرین و هه رفایروسیکی نویش که دروست دبیت یه کیکه له مانه.
که بریتین له:
1) File Virus
2)Boot Virus
3) Macro Virus
4) Multi-Partite
له خواره وه به جیا باسی ئه م گروپانه نه دکه ین:
بو خویندنه وه له سه ر دریژه ی بابه ت کرته بکه ن:
File Virus:
ئه م جوره فایروسه زیاتر هیرش دکاته سه ر فايله کانی Exe , Com. یان خوی له شوین ئه م فایلانه دادنیت.هه روه ها ئه م فایروسه تاوانای کار کردنه سه ر فایله کانی به پاشگری BIN, DRV, SYS OVY, OVL هه یه.
ئه م فایروسه به دوو شیوه ی:جیگیر له ناو حافظه (Resident) و نا جیگیر له ناو حافظه هه نه که ناسراوترین و به رچاوترینی فایروسی جیگیر له ناو حافظه دتوانین ئاماژه بکه ین به (TSR).زوربه ی فایروسه کانی ناجیگیر له ناو حافظه به توش بوونی یه ک فایل هه موو فایله کانی تریش تووش دکه ن.
______________
Boot Virus
تاکو سه ره تای 1990 ئه م فایروسه به رچاوترین فایروسی به ر به لاو له ناو سیستمی Dos بوو که له ریگه ی فلاپی به لاو دبوویه وه.ئه م فایروسه خوی له ناو یه که مین سکتور حه شار ددات و کاتی که کومپیوتر خه ریکی گه ران و بار کردنی زانیاریه کانی ناو حافظه یه فایروسه که خوی دگوازیته وه بو ناو حافظه تاکو له وی وه هه موو به شه کانی تری کومپیوتر بگریته ژیر فه رمانی خوی.ئه م فایروسه دتوانی له ریگه ی حافظه ی سه ره کی خوی بگوازیته وه درایوه کانی تر.
________________
Macro Virus
ئیستا که 80% فایروسه کان له جوری ماکرو پیک دین که ئه مه ش به هوی زوری خیرایی به لاو بوونه وه و جوری پاریزگاری سیستمه کانه.
ئه م جوره فایروسه تایبه ت نیه به هیچ جوره سیستمه ک و له ریگه ی مایل و فلاپی و فلاش میموری و .....به لاو دبنه وه.فایروسی ماکرو هیرش دکاته سه ر فایله کانی ( Do*****ent File)
وه ک : (Word,Excel).
کاتیک که Do*****ent يا Template که هه لگری فایروسی ماکروه دکریته وه فایروس ده ست به کار کردن دکات و ده ست به به لاو کردنه وه ی خوی له ناو فایله کانی تر دکات.
_____________________
Multi-partite
ئه م جوره فایروسه وه کو فایروسه کانی فایل و بووت کار دکه ن.
( له سه ره وه باسم کردووه )
_________________________
Computer Worm
کرمه کان وه کو فایروسه کان خویان له ناو سیستم به لاو دکه نه وه به لام هیرش ناکه نه سه ر فایله کانی تر و کاریان لی ناکه ن.کرمه کانیش وه کو فایروس دتوانن خویان له ناو تور به لاو بکه نه وه.
_______________________
Trojan
Trojan پروگرامیکی فیل کردنه که خوی وه کو به رنامه یه کی بی خه ته ر پیشان ددات به لام هندی کار دکات که به کار هینه ر تووشی سه ر سورمان دبیت.
Trojan فایروس نیه چونکه خوی ته کسیر ( زیاد بوون ) ناکات به لام به رنامه یه کی خه را بکارانه یه.
____________________________
فایروسی NIMDA
NIMDA فایروسیکه که به "resource hungry" ناو دبریت.چونکه پانتایه کی زور له سیستم داگیر دکات و هندی جار لی ناگه ریت هندی به رنامه دابه زن.
NIMDA هیچ فایله ک له ناو نابه ت سه ره رای ئه مه ش ترسناک ترین فایروسه که تا ئیستا دروست کراوه چونکه دبیته هوی که م بوونه وه ی خیرای کومپیوتره که ت تا ریژه یه کی زور. ئه گه ر له ناو کومپیوتره که تان فایل و فولده ز و ئایکونی به تال به ریژه یه کی زور هه نه کومپیوتره که ت توشی فایروس بووه.
بو له ناو بردنی ئه م فایروسه:
1- ئانتی فایروسی Fixnimda لیره دانلود بکه:
http://www.nioc.org/antivirus/AntiVirus/FxNimdaE.com
2- له ته نترنیت برونه ده ره وه.
3- هه موو ئه و فایلانه که کاری پی دکه ن دا بخه ن.
4- ئه گه ر ویندوز ME , Xp ,2000 به کار دینن له سه ر ئایکونی My Computer
کلیک راست بکه ن و له لا په ره ی نوی System Restore هه لبژیرن
و پاشان Turn off system restore on all drivesرا هه لبژیرن و ok بکه ن.
5- فایلی Fixnimda دابه زینن.
6- سيستمه که تان Restart بکه ن.
_______________________________
Klez Worm
ئه م کرمه خوی له ریگه ی مایله وه به لاو دکاته وه.
بو له ناو بردنی ئه م فایروسه:
1- ئانتی فایروسی Fixklez لیره دانلود بکه:
http://www.nioc.org/antivirus/AntiVirus/FixKlez.com
2- له ته نترنیت برونه ده ره وه.
3- هه موو ئه و فایلانه که کاری پی دکه ن دا بخه ن.
4- ئه گه ر ویندوز ME , Xp ,2000 به کار دینن له سه ر ئایکونی My Computer
کلیک راست بکه ن و له لا په ره ی نوی System Restore هه لبژیرن
و پاشان Turn off system restore on all drivesرا هه لبژیرن و ok بکه ن.
5- کومپیوته ره که تان له شیوه ی Safe Mode بهیلنه وه.
6- فایلی Fixklez دابه زینن.
7- سيستمه که تان Restart بکه ن.
_____________________
هاوریان نموونه ی زیاتری فایروسه کان و کرمه کان هه یه که
له داهاتوو بوتان شی دکه مه وه.
هیوادارم که سوودی لی بینن.