نوێژ سه‌رچاوه‌ی لێخۆشبوونی خودایه‌ .1.. 

هاوپۆل : ئایینی

نوێژ سه‌رچاوه‌ی لێخۆشبوونی خودایه‌ ...

به‌ناوی خوای گه‌وره‌ی میهره‌بان

***** سڵاوو ڕه‌حمه‌تی خواتان لێبێت *****

نوێژ سه‌رچاوه‌ی لێخۆشبوونی خودایه‌ ...

به‌ناوی خوای گه‌وره‌ی میهره‌بان

***** سڵاوو ڕه‌حمه‌تی خواتان لێبێت *****

*** په‌رتوكی نوێژه‌كان ***
1- نوێژه‌ واجبه‌كان :
نوێژه‌ واجبه‌كان پێنجن :
بنچینه‌ی واجب بوونی نوێژ له‌ قورئان و فه‌رموده‌دایه‌ :
خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێ‌ : { إن الصلاه‌ كانت علی المۆمنین كتابا موقوتا } النسا‌و/103
واته‌ : نوێژ له‌سه‌ر باوه‌ڕداران به‌ كاتی دیاری كراو واجبه‌ .
له‌ ئیسراو میعرج نوێژ واجب كرا هه‌روه‌ك پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) ده‌فه‌رموێ‌ { ففرچ الله علی أمتی خمسین صلاه‌ ... فراجعته قفال هی خمس , هی خمسون ... } رواه الشیخان .
واته‌ خودا نوێژی له‌سه‌ر ئوممه‌ته‌كه‌م واجب كردووه‌ به‌ ( 50 ) نوێژ ... گه‌ڕامه‌وه‌ لای تا بوو به‌ ( 5 ) نوێژ , كه‌ خێری 50 نوێژی هه‌یه‌ .
1) نیوه‌ڕۆ :
یه‌كه‌م كاتی نوێژی نیوه‌ڕۆ كاتێكه‌ كه‌ خۆر له‌ ناوه‌ڕاستی ئاسمان لار ده‌بێته‌وه‌ , وه‌ كۆتا كاتی گه‌ر سێبه‌ری گشت شتێك هێنده‌ی خۆی لێهات ( واته‌ تا كاتی عه‌سر )
عن أبي موسي الَاشعري ( رضي الله عنه ) , عن رسول الله ( صلي الله عليه وسلم ) : أنه أتاه سائل يسأله عن مواقيت الصلاة , فلم يردعليه شيئا . قال : .... فقام بالظهر حين زالت الشمس ,....} رواه مسلم .
واته‌ : له‌ پێغه‌مبه‌ره‌وه‌ ( درودی خوای لێبێت ) پرسیاركارێك هات پرسیاری كرد ده‌رباره‌ی كاته‌كانی نوێژ , پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) وه‌ڵامی نه‌دایه‌وه‌ , فه‌رموی : .... هه‌ستایه‌وه‌ بۆ نوێژی نیوه‌ڕۆ كاتێك خۆر له‌ ناوه‌ڕاستی ئاسمان بوو .

2) عه‌سر :
یه‌كه‌م كاتی نوێژی عه‌سر كاتێكه‌ كه‌ سێبه‌ری گشت شتێك له‌ هێنده‌ی خۆی زیاد ده‌بێ‌ , وه‌ كۆتا كاتی له‌ فه‌رموده‌ی هه‌ڵبژارده‌ كاتێكه‌ كه‌ سێبه‌ری گشت شتێك دوو هێنده‌ی خۆی لێهات , له‌ فه‌رمووده‌ی دروستیش تا خۆر ئاوا ده‌بێ‌ .
عن أبي هريرة ( رضي الله عنه ) أن رسول الله ( صلي الله عليه وسلم ) قال : { ... ومن أدرك ركعة من العصر قبل أن تغرب الشمس فقد أدرك العصر } رواه البخاري .
واته‌ : پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) ده‌فه‌رموێ‌ : هه‌ركه‌سێك بگات به‌ نوێژی عه‌سر پێش خۆر ئاوا بوون ئه‌وه‌ به‌ نوێژی عه‌سر گه‌یشتووه‌ , واته‌ نوێژی عه‌سری بۆ به‌ده‌كه‌وێ‌ به‌ ئه‌دا .

3) مه‌غریب :
یه‌ك كاتی هه‌یه‌ , ئه‌ویش ئاوا بوونی خۆره‌ , وه‌ نوێژی مه‌غریب ده‌مێنی به‌ ئه‌ندازه‌ی بانگ دان و ده‌ستنوێژو , داپۆشینی عه‌وره‌ت و, ڕاوه‌ستان بۆ نوێژ و , كردنی پێنج ڕه‌كعات نوێژ ,
ئه‌مه‌ له‌ سه‌ر ڕێڕه‌وی فه‌رمووده‌ی نوێی شافعیه‌ , به‌ڵام له‌ فه‌رموده‌ی كۆنیدا نوێژی مه‌غریب ده‌مێنێ‌ تا كاتی ڕه‌نگی سۆراتی ئاسۆ له‌ ئاسمان نامێنێ‌ .
عن ابن عباس ( رضي الله عنه ) : ان جبريل عليه السلام صلي بالنبي ( صلي الله عليه وسلم ) المغرب في الومين حين أفطر الصائم . أي في وقت واحد وهو بعد الغروب .
واته‌ : جبریل نوێژی مه‌غریبی به‌ پێغه‌مبه‌ر كرد ( درودی خوای لێبێت ) دوو ڕۆژ كاتێك كه‌ ڕۆژوه‌وان ڕۆژوی ده‌شكێنێ‌ . واته‌ له‌ یه‌ك كاتدا ئه‌ویش دوای مه‌غریبه‌ .


4) عیشا , خه‌وتنان :
یه‌كه‌م كاتی نوێژی خه‌وتنان كاتێكه‌ كه‌ ڕه‌نگی سۆری ئاسۆیی له‌ ئاسمان بزر ده‌بێ‌ , وه‌ كۆتا كاتی له‌ سه‌ر فه‌رمووده‌ی هه‌ڵبژارده‌ تا سێیه‌كی شه‌و , له‌ فه‌رمووده‌ی دروست تا نوێژی به‌یانی .
عن أبي موسي الَاشعري ( رضي الله عنه ) , عن رسول الله ( صلي الله عليه وسلم ) : أنه أتاه سائل يسأله عن مواقيت الصلاة , فلم يردعليه شيئا . قال : ....فقام العشا‌و حين غاب الشفق } رواه مسلم .
واته‌ : له‌ پێغه‌مبه‌ره‌وه‌ ( درودی خوای لێبێت ) پرسیاركارێك هات پرسیاری كرد ده‌رباره‌ی كاته‌كانی نوێژ , پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) وه‌ڵامی نه‌دایه‌وه‌ , فه‌رموی : .... هه‌ستایه‌وه‌ بۆ نوێژی عیشا كاتێك كه‌ ئاسۆی سۆر له‌ ئاسمان بزر بوبوو .

5) به‌یانی :
یه‌كه‌م كاتی كاتێكه‌ كه‌ ڕوناكی دووه‌م دێت واته‌ دونیا ساف ده‌بێ‌ , وه‌ كۆتا كاتی كه‌ دونیا ته‌واو ڕوناك ده‌بێت , له‌ فه‌رمووده‌ی دروست تا خۆر هه‌ڵاتن .
عن أبي هريرة ( رضي الله عنه ) أن رسول الله ( صلي الله عليه وسلم ) قال : { من أدرك من الصبح ركعة قبل أن تطلع الشمس فقد أدرك الصبح ... } رواه البخاري .
واته‌ : پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) ده‌فه‌رموێ‌ : هه‌ر كه‌سێك بگات به‌ یه‌ك ڕه‌كعات له‌ نوێژی به‌یانی پێش خۆر هه‌ڵاتن ئه‌وه‌ به‌ نوێژی به‌یانی ڕاگه‌یشتوه‌ , واته‌ نوێژه‌كه‌ی به‌رده‌كه‌وێ‌ به‌ ئه‌دا .

• مه‌رجه‌كانی واجب بوونی نوێژ سێ‌ مه‌رجن ده‌بێ‌ :
1. ئیسلام بێت .
2. ئاقڵ بێت .
3. باڵغ بێت , داواكراو بێت له‌ شه‌ریعه‌ت .

نوێژه‌ سوننه‌ته‌كان پێنجن : جه‌ژنه‌كان , مانگ و خۆر گیران , داواكردنی باران .

2- نوێژه‌ سوننه‌ته‌كانی له‌گه‌ڵ واجبه‌كان :
ئه‌و سوننه‌تانه‌ی له‌گه‌ڵ نوێژه‌ فه‌رزه‌كان ده‌كرێن (17) ره‌كعاته‌ //

- 2 ڕه‌كعات له‌ پێش نوێژی به‌یانی .
عن عائشه‌ رچی الله عنها قالت : { لم يكن النبي ( صلي الله عليه وسلم ) علي شي‌و من النوافل أشد تعاهدا منه علي ركعتي الفجر } رواه البخاري .
واته‌ : عائیشه‌ ( خوا لێی ڕازی بێت ) ده‌ڵێت : پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) له‌ سه‌ر هیچ له‌ سوننه‌ته‌كان ئه‌وه‌نده‌ سور نه‌بووه‌ ئه‌وه‌ی كه‌ له‌سه‌ر دوو ڕه‌كعاتی پێش نوێژی به‌یانی سور بووه‌ .

- 4 ڕه‌كعات له‌ پێش و 2 ڕه‌كعات له‌ دوای نوێژی نیوه‌ڕۆ .
عن عائشة ( رضي الله عنها ) أن النبي ( صلي الله عليه وسلم ) كان يصلي في بيتي قبل الظهر أربعا , ثم يخرج فيصلي بالناس , ثم يدخل فيصلي ركعتين } رواه مسلم .
واته‌ : عائیشه‌ ( ڕه‌زای خوای لێبێت ) ده‌فه‌رموێ‌ : پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) له‌ ماڵی من چوار ڕه‌كعات نوێژی سوننه‌تی پێش ده‌رچونی بۆ نوێژی نیوه‌ڕۆ ده‌كرد , پاشان ده‌رده‌چوو پێش نوێژی بۆ خه‌ڵك ده‌كرد , پاشان ده‌هاتوه‌ دوو ڕه‌كعاتی ده‌كرد .

- 4 ڕه‌كعات پێش نوێژی عه‌سر .
عن ابن عمر ( رضي الله عنه ) أن النبي ( صلي الله عليه وسلم ) قال : رحم الله امرأة امرأة صلي قبل العصر أربعا } رواة الترمذي .
واته‌ : پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) ده‌فه‌رموێ‌ : ڕه‌حمه‌تی خوا له‌و ئافره‌ته‌ بێ‌ له‌ چوار ڕه‌كعات له‌ پێش نوێژی عه‌سر ده‌كات .

- 2 ڕه‌كعات پاش نوێژی مه‌غریب .
عن ابن عمر ( رضي الله عنهما ) قال : { حفظت من النبي ( صلي الله عليه وسلم ) عشر ركعات ...ركعتين بعد المغرب في بيته } رواه البخاري .
واته‌ : ئیبن عومه‌ر ده‌فه‌رموێ‌ ده‌ ڕه‌كعات نوێژم له‌ پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) له‌به‌ر كردووه‌ ... دوو ڕه‌كعات دوای نوێژی مه‌غریب له‌ ماڵه‌وه‌ .

- 3 ڕه‌كعات دوای نوێژی عیشا .

عن ابن عمر ( رضي الله عنهما ) قال : { حفظت من النبي ( صلي الله عليه وسلم ) عشر ركعات ...ركعتين بعد العشا‌و في بيته } رواه البخاري . وفي رواية مسلم { الوتر ركعة من يَ‌خر الليل }
واته‌ : ئیبن عومه‌ر ده‌فه‌رموێ‌ ده‌ ڕه‌كعات نوێژم له‌ پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) له‌به‌ر كردووه‌ ... دوو ڕه‌كعات دوای نوێژی عیشا له‌ ماڵه‌وه‌ . له‌ ڕیوایه‌تی موسلیم : كۆتا هێنان به‌ نوێژی خه‌وتنان به‌ ڕه‌كعاتێك



3- شه‌و نوێژ :
شه‌ونوێژ له‌ نوێژه‌ موئه‌كه‌ده‌كانه‌ ( واته‌ پێغه‌مبه‌ر .درودی خوای لێبێت. ته‌ركی نه‌كردوه‌و به‌رده‌وام بووه‌ له‌ گه‌ڵی _له‌سه‌ری واجب بووه‌_ ) به‌ڵام بۆ ئێمه‌ سوننه‌تێكی زۆر پیرۆزو گه‌وره‌یه‌ .
سئل رسول الله ( صلي الله عليه وسلم ) أي الصلاة أفضل بعد المكتوبة ؟ قال : صلاة في جوف الليل .
واته‌ : پرسیار له‌ پێغه‌مبه‌ر كرا ( درودی خوای لێبێت ) له‌ دوای نوێژی واجب چ نوێژێك گه‌وره‌تره‌ ؟ فه‌رموی : نوێژ له‌ جه‌رگه‌ی شه‌ودا , واته‌ شه‌و نوێژ .


4- چێشته‌نوێژ :
ئه‌مه‌ش له‌ نوێژه‌ موئه‌كه‌ده‌كانه‌ واته‌ پێغه‌مبه‌ر .درودی خوای لێبێت. ته‌ركی نه‌كردوه‌ .
عن أبي هريرة ( رضي الله عنه ) قال : أوصاني خليلي بثلاث : صيام ثلاثة أيام من كل شهر , وركعتي الضحي , وأن أوتر قبل ان أنام .
واته‌ : ئه‌بی هوره‌یره‌ ده‌ڵی : خۆشه‌ویستم پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) وه‌سیه‌تی كردم به‌ 3 شت : له‌ هه‌ر مانگێك 3 ڕۆژ به‌ ڕۆژوو ببم , دوو ڕه‌كعاتی چێشته‌نوێژ , به‌ر له‌ نوستنم نوێژم كۆتا بێنم به‌ تاك .

5- نوێژی ته‌ڕاویح :
له‌ پێغه‌مبه‌ره‌وه‌ ( درودی خوای لێبێت ) هاتووه‌ كه‌ 20 ڕه‌كاعته‌ له‌ هه‌ر شه‌وێكی ڕه‌مه‌زاندا , كاته‌كه‌شی له‌ نێوان نوێژی عیشا تا نوێژی به‌ یانی , به‌ تاك و كۆمه‌ڵ ده‌كرێت , به‌ تاك كۆتایی پیِدێت .
 مه‌رجه‌كانی پێش چونه‌ ناو نوێژ پێنج مه‌رجن :
1- له‌ش پاكی له‌ بێ‌ ده‌ست نوێژی و له‌ پیسی .
2- داپۆشینی لاشه‌ به‌ پۆشاكێكی پاك .
3- وه‌ستان له‌ شوێنێكی پاك .
4- زانیاری هه‌بوون به‌ كاتی هاتنی نوێژ .
5- ڕوو له‌ ڕووگه‌ كردن .

 دروسته‌ به‌ره‌و ڕووگه‌ نوێژ نه‌كرێ‌ له‌ دوو بارودۆخدا :
1- له‌ كاتی ترسی زۆر .
2- له‌ نوێژی سوننه‌ت له‌ كاتی سه‌فه‌ردا له‌سه‌ر سواری و سه‌یاره‌ ... هتد .

 ڕوكنه‌كانی نوێژ (15) ڕوكنه‌ :
1- نیه‌ت هێنان .
2- نوێژ كردن به‌ وه‌ستان له‌ كاتی توانا بووندا .
3- ( الله أكبر ) ی دابه‌ستنی نوێژ .
4- خوێندنی سوره‌تی فاتیحه‌ .
5- ( بسم الله الرحمن الرحیم ) ئایه‌تێكه‌ له‌ سوره‌تی فاتیحه‌ .
6- كڕنوش بردن و كه‌مێك جێگیر بوون له‌ كڕنوشه‌كه‌.
7- هه‌ڵسانه‌وه‌ له‌ ڕكوع و ڕاست بوونه‌وه‌ و كه‌مێك جێگیر بوون ( له‌ كاتی ووتنی . سمع الله لمن حمده ربنا ولك الحمد . ) .
8- سوژده‌بردن و كه‌مێك جێگیر بوون.
9- دانیشتن له‌ نێوان سوژده‌كان كه‌مێك تیایدا مانه‌وه‌.
10- دانیشتن بۆ ته‌حیاتی كۆتایی .
11- شاهێدی هێنان له‌ ته‌حیاتدا ( أشهد أن لا اله الا الله وأن محمد رسول الله ) .
12- صه‌ڵاوات ناردن بۆ پێغه‌مبه‌ر ( درودی خوای لێبێت ) .
13- سه‌لامدانه‌وه‌ی یه‌كه‌م .
14- نیه‌ت هێنان بۆ ده‌رچوون له‌ناو نوێژدا .
15- ڕیز كردنی ڕوكنه‌كان به‌م شێوه‌یه‌ی باسمان كرد .

 سوننه‌ته‌كانی نوێژ :
أ‌- پێش چونه‌ ناو نوێژ دوو سوننه‌تن //
1- بانگ دان .
2- ڕاوه‌ستان بۆ نوێژ .

ب‌- دوای چوونه‌ ناو نوێژ دوو سوننه‌تن //
1- ته‌حیاتی یه‌كه‌م .
2- خوێندنی دوعای ( قنوت : له‌ كڕنوش به‌رز بونه‌وه‌ دوعایه‌كی تایبه‌ت هه‌یه‌ ده‌خوێنرێ‌ . اللهم اهدنا فیمن هدیت ...) له‌ نوێژی به‌یانی و له‌ یه‌ك ڕه‌كعاتی دوای نوێژی عیشا پێش به‌یانی له‌ شه‌وانی ڕه‌مه‌زاندا .

 شێوه‌كانی نوێژ كردن (15) خه‌صله‌تی هه‌یه‌ //
1- به‌رز كردنه‌وه‌ی هه‌ردوو ده‌سته‌كان له‌كاتی الله أكبر ی دابه‌ست و چوونه‌ كڕنوش و به‌رز بوونه‌وه‌له‌ كڕنوش .
2- دانانی ده‌ستی راسته‌ له‌سه‌ر ده‌ستی چه‌په‌ .
3- ڕِوو له‌ ڕِكردن له‌ ڕووگه‌ .
4- ( أعوذ بالله من الشيطان الرجيم ) خوێندن .
5- ده‌نگ به‌رز كردنه‌وه‌ له‌م نوێژانه‌ی كه‌ ده‌نگی تیا به‌رز ده‌كرێته‌وه‌ .
6- نزم كردنه‌وه‌ی ده‌نگ له‌م نوێژانه‌ی كه‌ ده‌بێ‌ ده‌نگی تیا نزم بكرێ‌ .
7- ( ئامین ) گوتن له‌ دوای خوێندنی سوره‌تی فاتیحه‌ .
8- خوێندنی سوره‌تێك له‌ دوای فاتیحه‌ .
9- الله أكبر گوتن له‌كاته‌كانی به‌رز و نزم بوونه‌وه‌ .
10- له‌ كڕنوش به‌رز بوونه‌وه‌ بگوترێ‌ ( سمع الله لمن حمد ربنا لك الحمد ) .
11- ووتنی ( سبحان ربی الاعلی ) له‌ كڕنوش , وه‌ ( سبحان ربي العظيم ) له‌ سوژده‌ .
12- دانانی ده‌سته‌كان له‌سه‌ر ئه‌ژنۆ له‌ كاتی دانیشتنه‌كان .
13- له‌ ته‌حیات ده‌ستی چه‌په‌ ڕاده‌خرێ‌ و , ده‌ستی ڕاسته‌ ده‌قوچێنرێته‌وه‌ ته‌نها په‌نجه‌ی شه‌هاده‌ نه‌بێ‌ بۆ شایتی هێنان ده‌كرێته‌وه‌ .
14- له‌ هه‌موو دانیشتنه‌كان به‌شێوه‌ی ( الافتراش ) دانیشتن , واته‌ پ]َی ڕاسته‌ ده‌چه‌قێنرێ‌ و له‌ سه‌ر پێی چه‌په‌ دانیشتن , دانیشتنی شێوه‌ی ( التورك ) له‌ ته‌حیاتی كۆتایی , واته‌ پێی ڕاسته‌ ده‌چه‌قێنرێ‌ و پێی چه‌په‌ به‌ ژێر پێی ڕاسته‌دا كه‌مێك ده‌بردرێته‌ ده‌ره‌وه‌ .
15- سه‌لامدانه‌وی دووه‌م .

 ئافره‌ت له‌ پێنج شێوه‌دا پێچه‌وانی پیاو ده‌كات //
پیاو :
1- ئانیشكه‌كانی له‌ ته‌نیشته‌كانی ده‌كاته‌وه‌ , واته‌ پێوه‌ نالكێنێ‌ .
2- له‌ كڕنوش و سوژده‌دا زگی له‌ ڕانی جودا ده‌كاته‌وه‌ پێیوه‌ نالكێنێ‌ .
3- له‌ كاته‌كانی به‌رز كردنه‌وه‌ی ده‌نگ ده‌نگی به‌رز ده‌كاته‌وه‌ .
4- گه‌ر له‌ نوێژدا هه‌ڵه‌یه‌ك ڕووی دا ( سبحان الله ) ده‌ڵێ‌ بۆ ئاگادار بوونه‌وه‌ .
5- عه‌وره‌تی پیاو له‌ نێوان ئه‌ژنۆكانی ه‌ ناوكیه‌تی .

ئافره‌ت :
1- ئه‌ندامه‌كانی به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌لكێنێ‌ .
2- له‌ كاتی ئاماده‌ بوونی پیاوی نامه‌حره‌م ده‌نگی نزم ده‌كا , هه‌ر چه‌ند نوێژه‌كه‌ له‌ كاتی ده‌نگ به‌رز كردنه‌وه‌دابێ‌ .
3- ئه‌گه‌ر هه‌ڵه‌یه‌ك له‌ ناو نوێژدا ڕویدا چه‌پڵه‌ لێده‌دا .
4- ئافره‌تی ئازاد گشت گیانی عه‌وره‌ته‌ ته‌نها ده‌ست و ده‌م و چاوی نه‌بێ‌ , ئافره‌تی كه‌نیزه‌ك وه‌ك پیاو وایه‌ .

 ئه‌وانه‌ی نوێژ به‌تاڵ ده‌كه‌نه‌وه‌ (11) هاكاره‌ //
1. قسه‌ كردنی به‌ ئه‌نقه‌ست .
2. جوڵه‌ی زۆر به‌ ئه‌ندامه‌كانی .
3. ده‌سنوێژ نه‌مان .
4. پیس بوونی له‌ش .
5. به‌ده‌ركه‌وتنی عه‌وره‌ت .
6. نیه‌ت گۆڕین .
7. پشت له‌ قیبله‌ كردن .
8. خواردن .
9. خواردنه‌وه‌ .
10. پێكه‌نین .
11. هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ له‌ ئاین .

 ژماره‌ی ڕه‌كعاتی نوێژه‌ واجبه‌كان (17) ڕه‌كعاته‌ :
 (34) سوژده‌ی تیایه‌ .
 (94) الله أكبر ی تیایه‌ .
 (10) سه‌لامدانه‌وه‌ .
 (153) ته‌سبیحی تیایه‌ ( سبحان ربی العڤیم , الاعلی ) .
 گشت ڕوكنه‌كان له‌ ناو نوێژدا ( 126) ڕوكنه‌ .
 له‌ نوێژی به‌یانی (30) ڕوكنی تیایه‌ .
 نوێژی مه‌غریب (42) ڕوكنی تیایه‌ .
 نوێژه‌ چواریه‌كان (54) ڕوكنی تیایه‌ .
هه‌ر كه‌سێك له‌ نوێژه‌ واجبه‌كان نه‌یتوانی به‌ ڕاوه‌ستان نوێژ بكات با به‌ دابنیشتن نوێژ بكات , هه‌ر كه‌سێك نه‌یتوانی به‌ دانیشتن نوێژ بكات با به‌ پاڵدانه‌وه‌ بكات ,

• ئه‌وانه‌ی له‌ نێو نوێژدا بیر ده‌كرێن سێ‌ شتن ( واجب , سوننه‌ت , شێوه‌ )
 نوێژه‌ فه‌ڕزه‌كان : گه‌ر له‌ ناو نوێژدا هه‌ر ڕوكنێكی واجب بیر بچێ‌ به‌ ( سوژده‌ی سه‌هو ) ته‌واو نابێت , به‌ڵكو گه‌ر بیری هاته‌وه‌ و كاته‌كه‌ش نزیك بوو با واجبه‌كه‌ له‌وێ‌ بكات و , له‌ كۆتاییش سوژده‌ی سه‌هو ببات .
 سوننه‌ت : گه‌ر له‌ ناو نوێژ سوننه‌تێك بیر كرا ناگێڕدرێته‌وه‌ گه‌ر چوبووه‌ ناو واجبێك , به‌ڵام سوژده‌ی سه‌هوی بۆ ده‌بردرێ‌ .
 شێوه‌كان : گه‌ر له‌ ناوه‌ نوێژدا یه‌كێك له‌ شێوه‌كاری ناو نوێژ بیركرا له‌ دوای نه‌كردنی ناگێڕدرێته‌وه‌ و , سوژده‌ی سه‌هوشی بۆ نابردرێت ( وه‌ك : ده‌ست به‌رز كردنه‌وه‌ له‌كاتی هه‌ڵسانه‌وه‌ له‌ كڕنوش ) .

• گه‌ر له‌ ناو نوێژدا شكی بۆ دروست بوو له‌ ژماره‌ی نوێژه‌كه‌ی : نوێژه‌كه‌ته‌واو ده‌كا به‌ دڵنیایی , ئه‌ویش لایه‌نی كه‌مه‌كه‌ وه‌رده‌گرێ‌ , وه‌ سوژده‌ی سه‌هوش ده‌با ( واته‌ وه‌ك كه‌سێك گه‌ر شكی له‌ نوێژه‌ چواریه‌كان بۆ دروست بوو ئایا چواری كردووه‌ یان سی َ !؟ ئه‌وا سێ‌ یه‌كه‌ وه‌رده‌گرێ‌ ڕه‌كعاتێكی تری بۆ ده‌كا , ئه‌گه‌ریش نوێژه‌كه‌ی ببێ‌ به‌ پێنج ڕه‌كعات ) .
سوژده‌ی سه‌هو سوننه‌ته‌ , شوێنه‌كه‌شی له‌ پێش سه‌لام دانه‌وه‌ یه‌ .

• پێنج كات نوێژی تیا ناكرێ‌ ته‌نها ئه‌گه‌ر له‌به‌ر هۆكارێك بێت :
1- له‌ دوای نوێژی به‌یانی تا خۆر هه‌ڵدێ‌ .
2- له‌ كاتی خۆرهه‌ڵاتندا تا به‌ ته‌واوی هه‌ڵدێ‌ به‌ ئه‌ندازه‌ی به‌رزی ڕمێك .
3- له‌ كاتی خۆ له‌ ناوه‌ڕاستی ئاسمانه‌ تا لار ده‌بێته‌وه‌ .
4- له‌ دوای نوێژی عه‌سر تا خۆر ئاوا ده‌بێ‌ .
5- له‌ كاتی خۆر ئاوابووندا تا به‌ تا به‌ته‌واوی بزر ده‌بێ‌ .


چاوه‌روانی به‌شی دووه‌م به‌ن

هه‌موو مافه‌كانی ئه‌م بابه‌ته‌‌ پارێزراوه‌ بۆ گرووپی شێروان.ئایتی .نێت

هه‌ڵبژاردنه‌کان